Benedetta

Goed
Benedetta
Mogelijk schadelijk tot 16 jaar
Geweld
Angst
Grof taalgebruik
08/09/2021
2021
langspeelfilm
129 minuten
drama
speelfilm

verdeler

Belga Films Belga Films

acteur/actrice (10)

Charlotte Rampling Charlotte Rampling → zuster Felicita-Abbesse
Virginie Efira → Benedetta Carlini
Daphné Patakia → Bartholomea
Lambert Wilson → de nuntius
Olivier Rabourdin → Alfonso Cecchi
Louise Chevillotte → Christina
Clotilde Courau → Midea Carlini
David Clavel → Giulinao Carlini
Guilaine Londez → zuster Jacopa
Hervé Pierre

regisseur (1)

Paul Verhoeven

producent (3)

Saïd Ben Saïd
Michel Merkt
Jerome Seydoux

uitvoerend producent (2)

Conchita Airoldi
Laurentina Guidotti

scenarist (2)

David Birke
Paul Verhoeven

beeldmonteur (1)

Job ter Burg

productieontwerper (1)

Katia Wyszkop

kostuumontwerper (1)

Pierre-Jean Larroque
Benedetta

Een hetze min of meer maakt niet veel uit voor Nederlands’ beeldenstormer Paul Verhoeven. Ook niet nu de man de tachtig is gepasseerd. Hij slaagde er tijdens zijn roemrijke carrière in om zijn instinct voor controverse, seks en geweld verkocht te krijgen aan Amerikaanse majors, en de kans dat een landgenoot hem dat nog zal na doen is zo goed als onbestaand. En nu hij niet meer past in de conservatieve draaimolen waar de Amerikaanse cinema momenteel rondjes op draait, gaat hij gewoon met Frans geld aan de slag. Faut le faire.

Met Elle draaide hij in 2016 een subtiele karakterthriller, met Benedetta trekt hij nog eens alle stoppen los. Al is het bloot en bloed dat hij toont nu waarschijnlijk niet meer aanstootgevend voor de goegemeente. Tenzij hoogstens bij streng devote katholieken die Verhoevens nieuwste wel als des duivels kunnen verketteren, maar dan waarschijnlijk eerder omdat het katholieke instituut nogal compromisloos als geldgraaiend en hypocriet wordt voorgesteld. Maar voor de rest zullen er maar weinigen schande kraaien naar deze film. Tenzij de haan van Petrus, en dan zal het ook hoogstens maar drie keer zijn.

Benedetta

Ergens wel jammer, want die controverses leveren leuke verhalen op. Zoals ten tijde van Spetters toen Verhoeven publiekelijk de wind van voren kreeg van zowat elke holebi- en feministenvereniging in Nederland. Leuke uitloper van die controverse: toen de TROS de film op televisie wou uitzenden wilden ze er alle (potentieel) aanstootgevende scènes uitknippen. Verhoeven en producten Joop van den Ende trokken daar tegen van leer en kregen het gedaan dat de film integraal op de Nederlandse tv in première ging, zij het twee weken later dan initieel aangekondigd en om middernacht in plaats van prime time. Of hoe rode oortjes televisiekijken wel heel spannend was in pre-digiboxtijden op zaterdag 27 oktober 1984.

Maar Benedetta dus. De plannen om ooit een alternatieve Jezusfilm te draaien mag Verhoeven definitief opbergen, met deze nonnenfilm kan hij zijn obsessie voor het christelijk geloof alsnog de vrije loop laten. Dat hij daarbij ook nog andere stokpaardjes – seks en institutionele machtsverhoudingen – weet te berijden zorgt er voor dat Benedetta van de eerste tot de laatste scène een film is die je zonder verpinken als vintage Verhoeven kan omschrijven.

Benedetta

Het bronmateriaal vond Verhoeven in het uit 1986 stammende non-fictieboek Immodest Acts: The Life of A Lesbian Nun in Renaissance Italy van historicus Judith C. Brown. En in dat boek komt netjes aan bod wat in de titel staat geschreven: het leven van een lesbische non tijdens de Italiaanse renaissance dus, en meer bepaald in het stadje Pescia, niet ver van Firenze. Die non was Benedetta Carlini. Een non met een boodschap, want ze beweerde veelvuldig Jezus te zien in visioenen en vertoonde stigmata. Maar ze vulde dus ook nogal wat vrije uren met te rollebollen met zuster Bartolomea. En dat was toen heel foei foei. Benedetta gaat echter over meer dan over deze verboden vrouwenliefde, al legt Verhoeven daar met graagte de nadruk op, maagdmariadildo inclusief. Al is het maar omdat je een film gemakkelijker verkocht krijgt als je dat aspect uitspeelt dan als je moet zeggen dat je een film hebt gemaakt over een zeventiende-eeuwse non die door Jezus was bezeten.

Doet het deugd om Verhoeven nog eens ongegeneerd zijn schenenschoppende duivels en duivelinnen te kunnen zien loslaten? Eigenlijk wel, ja. Dat hij daarbij bijna farcieus afglijdt naar ridderscènes zoals hij die middenjarentachtig filmde voor Flesh + Blood filmde, dat moet dan maar. Dat hij geen graten ziet in af en toe pompeuze en onderkoeld hilarische dialogen ook. En dat de camp nooit veraf is – fans van kerkelijke beulen in rode gewaden met ingenieuze marteltuigen, dit is jullie film – nog meer ook. Het finale kwartier is in elk geval te koesteren pulp, zij het waarschijnlijk eerder om foute dan om juiste redenen. Niet fout: de middeleeuws ogende Italiaanse locaties waar Verhoeven de film opnam, want die vormen een nagenoeg perfect decor voor deze historisch onderbouwde nunsplotation rondedans waarin Virginie Efira, Daphne Patakia en Charlotte Rampling de habijthonneurs waarnemen als respectievelijk Benedetta, Bartolomea en uit haar ambt gezette moeder-overste.

Of Benedetta nu goede of slechte cinema is … daar kan menige boom worden over opgezet. Maar het is sowieso geestige cinema. Of in dit geval zelfs heiligegeestige.

Alex De Rouck

Synopsis

De jonge Benedetta leidt een godsvruchtig leven in het klooster van Pescia. Wanneer ze beweert dat ze Jezus kan zien en zich bovendien laat verleiden door een novice, staat de kloostergemeenschap in rep en roer. Zijn haar visioenen echt of houdt Benedetta iedereen voor de gek? Terwijl buiten de kloostermuren de pest genadeloos toeslaat, bereikt het machtsspel tussen haar voor- en tegenstanders ongekende hoogtes…